Historia Stado Ogierów w Sierakowie

W  pierwszych  latach  swoich  zaborczych  rządów,  Niemcy  na  ziemiach  Wielkiego  Księstwa  Poznańskiego,  podjęli  plan  założenia  Stada  Ogierów, które  zaopatrywałoby  te  tereny  w  materiał  rozpłodowy.  W  czerwcu  1828 roku  wysłano  do  Wielkopolski   adiutanta   szefa  remontu,  z  zadaniem  wyszukania  odpowiedniego  miejsca  na  założenie  Stada .  Miała  to  być  miejscowość  o  dobrych  warunkach  zdrowotnych ,  komunikacyjnych,  transportowych  i  pomieszczeniowych .

Po  rozważeniu  kilku  propozycji ,  wybór  padł  na  dobra  sierakowskie.  Wybór  ten  został  zatwierdzony  przez  Naczelnego  Koniuszego  -  22  listopada  1828  roku..

Organizatorem  i  pierwszym  Kierownikiem  był  major  von  der  Brinken .

Pierwsze  ogiery  ze  Stad  i  Stadnin  Niemieckich  nadeszły  do  Sierakowa  w  1829   roku  i  dlatego  przyjęto  ten  rok  za  rok  założenia  Stada.. 

Z  początkiem  wiosny  zaczęto  przygotowywać  stajnie  dla  ogierów,  wykorzystując  istniejące  obszerne  stajnie  wzniesione  w  XVI / XVII  wieku,  które  mieściły  120  ogierów.  Cały  obszar  ówczesnych  dóbr  sierakowskich,  na  którym  zorganizowano  Stado  wykupiono  z  rąk  prywatnych.

Stado  rozwijało  się  pomyślnie  i  już  w  kilka  lat  po  jego  założeniu ,  zapotrzebowanie  na  ogiery  sierakowskie  zaczęło  wzrastać.  Zwiększono  ilość  ogierów ,  dążono  również  do  poprawy  ich  jakości  poprzez  treningi  i  próby  wyścigowe.  Bezpośrednio  przed  wybuchem  I  wojny  światowej  wybudowano  nową  stajnię  na  20  ogierów.  Stan  ogierów  wynosił  213  sztuk.  Wojna  nie  wyrządziła  specjalnych  szkód  w  pogłowiu  ogierów.  Natomiast  koniec  I  wojny  światowej  spowodował  zakłócenia  w  pracy  hodowlanej  Stada  -  rabunek  130  szt.  ogierów. 

Początek  działalności  hodowlanej  Stada  po  odzyskaniu  niepodległości  nie był  łatwy.  Niemcy  uprowadzili  najwartościowsze  ogiery.  Pozostały  tylko  92  ogiery.  Tymczasową  opiekę  nad  Stadem  sprawowała  Społeczna  Rada  Nadzorcza.  Dopiero  od  1  lipca  1919  roku  Stado  przeszło  pod  Zarząd  mianowanego  przez  władze  polskie  hr. Stefana  Sumińskiego.  Zadaniem  nowego  kierownictwa  było  uzupełnienie  stanu  liczbowego  ogierów.  Stan  na  początek  1920  roku  wyniósł  146  ogierów.  W  pierwszych  latach  po  zakończeniu  I  wojny  światowej  hodowla  koni  odradzała  się  szybko.  Już  w  1924  roku  było  w  Stadzie  185  ogierów. 

Nastąpiła  zmiana  na  stanowisku  kierownika  Stada.  Od  10  grudnia  1924 r.  kierownikiem  Stada  został  major  Tadeusz  Korbel,  który  to  stanowisko  piastował  do  1933  roku.  W  październiku  1933  roku  kierownictwo  Stada  objął  Witold  Poklewski  -  Kozieł,  a  po  jego  śmierci  w  marcu  1934  roku  Stanisław  Hay. 

Zaostrzająca  się  w  sierpniu  1939  roku  sytuacja  polityczna ,  zmusiła  władze  do  wydania  zarządzenia  ewakuacji  Stada  na  wschód .  Ogiery  wyruszyły  marszem  pieszym  w  ostatnich  dniach  sierpnia.  Wybuch  wojny  zastał  ich  w  drodze.  Pomimo  wielu trudności,  transport  bez  większych  strat  dotarł  do  Stada  w  Białce.  Niestety  do  Stada  sierakowskiego  powróciło  niewiele  ogierów.  W  pierwszych  latach  wojny  włączono  do  Stada  dużą  ilość  ogierów  hodowli  niemieckiej.  W  okresie  II  wojny  światowej  Stado  znajdowało  się  pod  administracją  wojskową.  W  latach  okupacji  kierunek  działalności  Stada  nie   uległ  większym  zmianom. 

20  stycznia  1945  roku  przyszedł  rozkaz  ewakuacji  Stada.  Stan  ogierów  w  tym  czasie  wynosił  220  sztuk.  W  dniu  21  stycznia  1945  roku  wyruszył  pierwszy    transport  ogierów,  szły  pieszo  lub  w  zaprzęgach.  2  lutego  1945  roku  dotarły  do  Gutzkov  w  Niemczech.  Pobyt  w  Gutzkov  trwał  do  20  kwietnia,  skąd  miały  być  przeniesione  do  Ludwighust.  Tam  miały  być  poddane  kastracji  i  użyte  dla  potrzeb  Armii  Niemieckiej.  Dzięki  koniuszemu  Stanisławowi  Łukowiakowi ,  który  podał  mylną  informację,  że  ogiery  są  chore  na  zarazę  piersiową,  ogiery  wyruszyły  do  Grabau,  gdzie  znajdowały  się  wszystkie  ewakuowane  Stada  polskie.  W  dniu  2  maja  1945  roku  Grabau  zostaje  zajęte  przez  wojska  angielskie,  a  kierownictwo  Stada  przechodzi  w  ręce  polskie.  Po  kapitulacji  Niemiec,  dzięki  ofiarności  i  przemyślności  pracowników,  udało  się  zabezpieczyć  wszystkie  znajdujące  się  tam  ogiery.  Po  długotrwałych  pertraktacjach  Zarządu  Polskich  Stadnin  Państwowych  z  Wojskowymi  Władzami  Brytyjskimi ,  pierwszy  transport  ogierów  wyruszył  drogą  morską  do  kraju.  Do  Sierakowa  ogiery  wróciły  9 i   25   sierpnia   1946   roku.   W   kwietniu   1945   roku  do  Sierakowa  przybył  inż. Stanisław  Hay ,  którego  zadaniem  było  odszukanie  w  terenie,  ogierów  pozostawionych  przez  Niemców.  Już  w  sezonie  kopulacyjnym  1946  roku  zorganizowano  28  punktów  rozpłodowych.  Okres  ten  był  bardzo  trudny.  Zaczęto  odbudowywać  pogłowie  koni,  głównie  klaczy.  Duży  wpływ  na  poprawę  i  konsolidację  pogłowia,  miała  działalność  nowo  powołanego  do  życia  Związku  Hodowców  Koni.  Stan  ogierów  wynosił  185  sztuk.  Rejon  działalności  Stada  obejmował  14  powiatów  woj. poznańskiego  i  10  powiatów  woj. zielonogórskiego.  W  1950  roku  nastąpiła  zmiana  na  stanowisku  Dyrektora  Stada ,  odszedł  Stanisław  Hay , a   powołano  Jana  Kowalskiego. 

Od  1955  roku  zmieniono  teren  działalności  Stada.  Teren  działalności  obejmował  zachodnią  część  woj. poznańskiego  i  część  woj.zielonogórskiego.  W  1962  roku  zginął  tragicznie  Dyrektor  Jan  Kowalski  i  mianowano  na  to  stanowisko  Kazimiera  Nowickiego .

Radykalna  zmiana  rejonu  działalności  Stada  nastąpiła  w  roku  1977,  w  związku  z  nowym  podziałem  administracyjnym  kraju.  Teren  działalności  objął  zachodnią  część  woj. poznańskiego , woj. leszczyńskie, część woj. wrocławskiego  i  woj.zielonogórskie.  W  1977 roku  nastąpiła  zmiana  na  stanowisku  Dyrektora  Stada ,  odszedł  na  emeryturę  Dyrektor  Kazimierz  Nowicki,  a  stanowisko  Dyrektora  objął  Tadeusz  Czermiński,  który  to  stanowisko  piastował  do    1990  roku,  przechodząc  na  emeryturę.

Od  1991   do  2000 roku  Prezesem  Stada   był   Zbigniew  Chrzanowski.

Od   2000 do 2001 roku  Jacek  Kowerski. W 2001 funkcję Prezesa objął Wojciech Ganowicz.  Prezesami Stada Ogierów byli również Jacek Gałczyński 2003 – 2006 oraz Marek Zaleski 2006 – 2008.

W 2003 roku do Spółki Sieraków dołączono Stada Ogierów w Gnieźnie, Książu Białym Borze i Łobzie. Obecnie w Spółce są trzy Stada – Sieraków, Gniezno i Książ.

Stado  Ogierów  oprócz  swojej  podstawowej  działalności  -  hodowli ,  prowadzi  działalność  sportową.  Przy  Stadzie  istnieje  Sekcja  Jeździecka.  Zawodnicy  mogą  poszczycić  się  licznymi  medalami  w  konkurencji  skoków,  wkkw  i  zaprzęgów,  na  Mistrzostwach  Polski,  Europy  i  Świata.  Najbardziej  utytułowanymi  zawodnikami byli i  są :  Antoni  Musiał,  Tadeusz  Czermiński,  Rajmund  Wodkowski - w  zaprzęgach  oraz  w  jeździectwie : Jan  Kowalski – członek kadry olimpijskiej Rzym 1960r. , Kazimierz i Józef Buśko,  Henryk  Demski,  Bogdan  Chrzanowski , Jerzy i  Zbigniew Nowiccy, Wojciech Ganowicz Wiktor Pietrowski, Jerzy Wesoły, Henryk Czaprański, Roman i Tadeusz Ceglarski, Wiesław i Rafał Pluskota, Mieczysław Paszel, Krzysztof Schroeter, Jan Semkło, Nowak Waldek , Marek i Jarek Świderscy, Tomek Stachowiak, Łukasz i Rafał Krajewscy, Łukasz Woźniak, Weronika Kramer  w konkurencji skoków i WKKW. Od wielu  lat  Stado  zajmuje  się  również  turystyką  konną  dla turystów  krajowych  i  zagranicznych . W Stadzie  przebywa  wiele  osób  korzystających  z  jazd  konnych, jazd  bryczkami, biorących  udział  w  Hubertusach  jak  również  zwiedzających .
W  dniu  30  kwietnia  1993 roku ,Stado  zostało  przyjęte  do  Agencji  Własności  Rolnej  Skarbu  Państwa  O/T  w  Warszawie . W 1997  roku powołano  Spółkę  z  o.o.

Autor: Anna Nowicka Posłuszna

<<< wstecz